“गौरा सामाजिक एकताको पर्व हो” — प्रदेश प्रमुख डिल्लीराज भट्ट
पोखरा, १६ भाद्र।“देउडामा अंगालो मार्दै हाँसो बाँड्दा हामी एक हौँ भन्ने सन्देश फैलिन्छ,” गण्डकी प्रदेश प्रमुख डिल्लीराज भट्टले पोखरामा आयोजित गौरा पर्वको विशेष समारोहमा भन्दै थिए।
सुदूरपश्चिम सम्पर्क तथा विकास समाज पोखराले आइतबार आयोजना गरेको कार्यक्रममा उच्च अदालत पोखराका मुख्य न्यायाधीश डा. रत्नबहादुर बागचन्दलगायत सरोकारवालाको उपस्थिति रहेको थियो।
परम्परा र एकताको संगम
गौरा पर्वलाई सुदूरपश्चिमेलीहरूले “घर फर्कने पर्व” पनि भन्छन्। कामधन्दा, पढाइ वा परदेशले टाढिएका परिवारका सदस्यहरू यही अवसरमा माइती, आफन्त र साथीभाइ भेट्न फर्किन्छन्।
भट्टले भने, “यो पर्वले आपसी सम्बन्ध बलियो बनाउँछ, तीतामीठा सबै बिर्साउँछ र नयाँ सम्बन्ध जोडिदिन्छ।”
कार्यक्रममा महिलाहरूले परम्परागत ढङ्गमा बिरूडा (गहुँ, केराउ, गहत, मास र गुरौस मिसाइएका पाँच अन्न) भिजाएर पूजा गरेका थिए। देउडा नाच, धमारी, ढुस्को र होरी खेल्दै महिलाले आफ्ना सुखदुःख बाँडेका थिए।
गौरा पर्वको सांस्कृतिक महत्त्व
भाद्र कृष्ण पञ्चमीमा सुरु हुने यो पर्वमा महिलाले व्रत बसेर गौरा देवीको पूजा गर्छन्।सप्तमीका दिन देवीलाई मठ–मन्दिर भित्र्याइन्छ र विवाहित महिलाले दुबधागो चढाउँछन्।
गौराष्टमीमा बिहानै पूजाआजा गरेर साँझ प्रसादका रूपमा बिरूडा ग्रहण गर्ने चलन छ।यदि गाउँमा कसैको मृत्यु भएको भए त्यो वर्ष गौरा ल्याइँदैन।
देउडामा व्यङ्ग्य र कथा
गौराको सबैभन्दा ठूलो आकर्षण भनेको देउडा गीत हो। यसमा पौराणिक गाथादेखि सामाजिक विकृति–विसङ्गतिविरुद्ध तिखो व्यङ्ग्यसम्म समेटिन्छ। महिलाले यसै गीतमार्फत आफ्ना भावनाहरू पोख्छन्।
“गौराले केवल संस्कृतिलाई मात्र जोगाएको छैन, समाजलाई नै आत्मीयताको डोरीले बाँधेको छ।” — स्थानीय सहभागी
