भ्याटिकन सिटी (अप्रिल ७, २०२६): क्याथोलिक धर्मगुरु पोप लियो चौधौँले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा इरानको “सम्पूर्ण सभ्यता नै समाप्त पारिदिने” भनी दिइएको धम्कीको कडा शब्दमा भर्त्सना गर्नुभएको छ। आफ्नो ग्रीष्मकालीन निवास ‘कास्टेल गान्डोल्फो’ बाट पत्रकारहरूसँग बोल्दै पहिलो अमेरिकी मूलका यी पोपले यस घटनालाई मानवता र नैतिकताको गम्भीर उल्लंघन बताउनुभयो।
घटनाको पृष्ठभूमि:
राष्ट्रपति ट्रम्पले हालै इरानलाई एउटा अन्तिम चेतावनी दिँदै भन्नुभएको थियो, “यदि इरानले हाम्रा सर्तहरू मान्दैन भने, आज राति एउटा सिङ्गो सभ्यताको अन्त्य हुनेछ।” यस धम्कीले विश्वभर आणविक युद्धको त्रास फैलाएको छ। विशेषगरी इरानको नागरिक पूर्वाधार (बिजुली, पानी र सडक) लाई निशाना बनाउने ट्रम्पको दाबीपछि पोपले यो कडा प्रतिक्रिया दिएका छन्।
पोपको सम्बोधनका मुख्य अंश:
नैतिक प्रश्न: पोपले भन्नुभयो, “यो केवल अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको विषय मात्र होइन, यो एउटा गम्भीर नैतिक प्रश्न हो। ९ करोड ३० लाख इरानी जनताको अस्तित्वमाथि यस्तो धम्की दिनु पूर्णतया अस्वीकार्य छ।”
शान्तिको आह्वान: उहाँले अंग्रेजी र इटालियन दुवै भाषामा बोल्दै भन्नुभयो, “म सबै सद्भाव भएका मानिसहरूलाई हिंसा होइन, शान्ति रोज्न आग्रह गर्दछु। विशेषगरी यस्तो युद्ध जुन ‘अन्यायपूर्ण’ छ र जसले कुनै समस्याको समाधान गर्दैन।”
अमेरिकी नागरिकलाई सन्देश: पोपले अमेरिकी नागरिकहरूलाई आफ्ना राजनीतिक नेता, सिनेटर र प्रतिनिधिहरूलाई सम्पर्क गरी “युद्ध अस्वीकार गर्न र शान्तिका लागि काम गर्न” दबाब दिन प्रत्यक्ष आह्वान गर्नुभएको छ।
भावानुवाद (Contextual Meaning)
”आज विश्वले एउटा यस्तो नेतृत्वको सामना गरिरहेको छ, जसको एउटा निर्णयले करोडौँ निर्दोषको ज्यान जान सक्छ। पोप लियोले स्पष्ट पार्नुभएको छ कि युद्ध कुनै पनि समस्याको समाधान होइन। इरानका निर्दोष बालबालिका, वृद्धवृद्धा र सर्वसाधारण नागरिकलाई निशाना बनाउनु भनेको मानवताकै अपमान हो।
पोपको यो आह्वान केवल उपदेश होइन, यो एउटा ‘कल टु एक्सन’ (कार्यवाहीको लागि आह्वान) हो। उनी चाहन्छन् कि जनताले आफ्ना शासकहरूलाई भनून्; ‘हाम्रो नाममा यो विनाश बन्द गर।’ विनाशकारी शक्तिभन्दा शान्तिको शक्ति ठुलो हुन्छ भन्ने विश्वासका साथ पोपले विश्वलाई एकजुट हुन आग्रह गरेका छन्।”
तथ्यगत विवरण (Fact Sheet):
को हुन् पोप लियो?: उनी सिकागोमा जन्मिएका पहिलो अमेरिकी पोप हुन्, जो सन् २०२५ मा निर्वाचित भएका थिए।
मुख्य माग: इरानसँगको द्वन्द्व अन्त्य गर्न “इस्टर युद्धविराम” (Easter Truce) र वार्ताको टेबलमा फर्कन आग्रह।
अन्तर्राष्ट्रिय कानुन: नागरिक पूर्वाधारमाथिको आक्रमणलाई उनले ‘युद्ध अपराध’ को रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
अन्त्यमा: पोपले जोड दिँदै भन्नुभएको छ, “विश्व अहिले आर्थिक र ऊर्जा संकटबाट गुज्रिरहेको छ, यस्तो बेला युद्धले केवल घृणा र विनाश मात्र निम्त्याउँछ।”
